Bt11 Genleri Değiştirilmiş Mısır Hakkında Bilmediklerimiz

Dün hayvan yemlerine karıştırılmak üzere Türkiyede Biyogüvenlik Bilgi Değişim Mekanizması (tbbdm) tarafından, genetiği değiştirilmiş Bt11, DAS 1507 ve DAS 59122 kodlu mısırların yem sanayinde kullanılmak üzere ülkemize serbestçe ithali  için olumlu karar verilmesi üzerine gündeme gelen ve Sn MeyveliTepe’nin de bloğuna konu olan GDO içeren Bt11 mısır, AB’de 2004’de tartışmalı bir biçimde kabul edilmiştir. Tüm duyarlı sivil toplum kuruluşları ve bilim adamları Bt11’e karşı çıkmış kabul edilmemesi yönünde görüş bildirmiş ancak maalesef ürünün sahibi Syngenta firması AB’de galip gelmiştir. Şimdi de, Türkiye’de galip gelmek üzeredir. Şimdi Bt11’in AB’de kabul ediliş sürecine ve neden kullanılmaması gerektiği hakkındaki haklı nedenlere bakalım:

 

1. Genetik Modifikasyon hakkında soru işaretleri söz konusu

Belçikalı yetkililer tarafından yapılan araştırmalarda, Syngenta’nın eklediğini söylediği genleri beklenilen şekilde ekleyip eklemediği konusunda sur işaretleri mevcuttur. Syngenta tarafından yapılan gen ekleme işinin kalitesi sorgulanmaktadır. Çünkü Belçikalı yetkililerin yaptıkları araştırmalarda “moleküler verilerde belirsizlikler” saptanmıştır. Daha fazla araştırma gerektiren beklenmedik DNA parçaları tespit edilmiştir ve Bt11, daha öncesine ait bir GDO olan Bt176 tarafından kirletilmiş olabilir. Bt11’in AB’de kabul edildiği tarihten daha önceki bir tarihte Bt176’nın AB ülkelerinden İspanya’da antibiyotiklere karşı direnç oluşturan işaretçi gen içerdiğinden tarımı yasaklanmıştır. Ayrıca, 2001 – 2002’de Almanya’nın Hesse kentinde 12 süt ineğinin ölümü Bt176 ile ilişkilendirilmiştir. Avrupa Gıda Güvenlik Dairesi, piyasadaki GM ürünlerde Bt176’nın bulunmaması gerektiğini tavsiye etmektedir. Bt11 içinde Bt176 kirlenmesi pekala olabilir. Bu tam olarak bilinmemektedir. 

2. Fransız yetkililer gıda güvenliği hakkında kaygılarını dile getirmektedirler

Fransız hükümetinin gıda güvenlik diaresi (AFSSA), Kasım 2003’de Bt11 GDO’lu mısır dosyasını yeniden incelemiştir. Syngenta tarafından sağlanan bilgilerin ışığında “beklenmedik etkilerin oluşmasının yadsınamayacağı” sonucuna varmıştır ve herhangi bir karara varmadan önce insan tüketimi için daha fazla güvenlik testinin yapılması gerektiğini belirtmiştir

3. Yeni bir rapor güvenlik araştırmasına kuşku düşürmektedir

Avusturya Hükümeti’nin bir raporu güvenlik konusunda kaygı doğurmakta ve Bt11’in güvenliğine gölge düşürmektedir. Araştırmacılar tüm dosyaya ve ekli belgelerine erişim sağlayarak konuyu incelemişler ve aşağıdaki sonuçlara varmışlardır:

• Bitkinin bütününe ilişkin toksikoloji testi yapılmamıştır

• Yeni proteinin yemeye ilişkin uzun vadeli etkileri hakkında testler yapılmamıştır

• Alerjik reaksiyonlara ilişkin testler yetersizdir ve Syngenta tarafından öne sürülen varsayımların çoğu yanlıştır

• Bt11’in güvenliği kanıttan çok varsayımlara dayalıdır.

Avusturya Hükümeti’nin bu raporu, Bt11’e olumlu görüş bildiren AB’nin eski Gıda Bilim Komitesi’nin (SCF) yaptığı çalışmanın kalitesini ciddi derecede sorgulamaktadır.

4. Bt toksinlerinin yaratacağı alerjiler hakkında artan kaygılar

Amerika’daki FDA, Bt toksinlerinin amino asitleriyle yaygın yumurta sarısı alerjisi arasındaki benzerliklere dikkat çekmiş ve sadece bu benzerliklerin bile “daha fazla araştırma yapılması için yeterli bir neden” olduğunu belirtmiştir. Hiçbir ilave araştırma yapılmamıştır. Dahası, alerji testleri de, FAO/WHO tarafından geliştirilen standartlara uymamaktadır. AB’nin SCF komitesi, Bt toksinlerinin nedne olacağı alerjiden bahis bile etmemektedir.

5. Yanıtlanmamış sorular

SCF olumlu görüş bildirmiş olmasına rağmen, Syngenta tarafından sağlanan bilgilerin genetiği değiştirilmiş ya da kontrol bitkileri hakkında sistematik bilgi vermediği sonucuna varmıştır. Aslında, SCF, Syngenta’nın sağladığı bilgilerin “güvenlik hakkında sadece sınırlı kanıt sağladığını” belirtmektedir. Başvuru sahibi tarafından yeterli verilerin verilmediğini itiraf eden SCF, bunun yerine aşağıdakilere güvenmektedir:

• hayvanlara “sadece birkaç haftalığına” Bt11 beslendiğinde “görünür yan etkilerin olmamasına”

• Bt domateste yapılan bir çalışmaya

• fareler üzerinde iki hafta süreyle uygulanarak yapılan ve yayınlanmamış bir çalışmaya.

6. Yeni gıda güvenlik ölçütüne uygun değil

Yeni AB gıda yasasına göre, piyasaya sürülen gıdalar sağlığa zarar vermemelidir.

AB Yönetmeliği 178/2002’deki Madde 14(4)’e göre, sadece uzun ve kısa vadeli etkiler değil, ardışık nesiller üzerindeki etkiler, kümülatif toksik etkiler ve sağlık sorunları olan kişiler üzerindeki etkilerin de hesaba katılmasının zorunlu olduğu açıkça ifade edilmektedir. Bt11 mısırı onaylanırken Yeni Gıda Yasası’na ilişkin prosedürler baypas edilmiştir.

7. Saydamlık yok.

Onay sürecinde açıklık ve saydamlık kamu güvenini kazanmak açşısından son derece önemlidir.  Yenilikçi Gıda Yönetmeliği, biyoteknoloji endüstrisi tarafından yapılan başvuru dosyalarına kamunun erişim sağlamasına izin vermemektedir. Bu Yönetmeliğe göre yapılan işlemler ve alınan kararlar mutlak bir gizlilik içinde yürütülmektedir.

8. Yeni yönetmelikler göz ardı edildi.

Bt11 mısırı, yeni yönetmelikler çok kısa bir süre önce yürürlüğe girmiş olmasına rağmen, eski Yenilikçi Gıda Yönetmeliğine göre onaylandı. Oysa, yeni yönetmeliğe göre, onaylama sonrası güvenlik izleme planı da yapılmak zorundadır.

9. Yem İzni

Yeni Gıda ve Yem izni, GDO’lu hayvan yemleri için bir onay süreci getirmektedir. Bu yönetmeliğie göre, GDO’lu hayvan yemlerinin hayvan sağlığında ya da çevrede olumsuz herhangi bir etkiye neden olmaması gerekmektedir. Yenilikçi Gıda Yönetmeliğinde böyle bir koşul yoktur. Yeni yapılan bir araştırmaya göre, Bt11 mısırıyla beslenen domuzların sindirim sisteminde oluşan Bt toksinlerinin yeni güvenlik kaygılarına yol açtığı belirtilmiştir. Hayvan yemi konusunda SCF sadece, Bt11 için “işleme yan ürünlerinin hayvan yemi olarak kullanılacağına” dikkat çekmektedir.   

Eski güvenlik kurallarına göre, Bt11’in hayvan yemi olarak kullanımının güvenli olup olmadığı değerlendirilmek zorunda bile değildir.

10. Tehlikeli Örnek

Açıkça görüldüğü gibi, Bt11’in AB’de onay alması için yapılan başvuru çok zayıf ve yetersizdir. Böyle olmasına rağmen 2004 yılında AB tarafından onaylanmıştır. Bu gelecekte onay alabilecek biyoteknoloji ürünleri için de tehlikeli bir örnek oluşturmaktadır. Hayvan Yemi olarak kullanımı için ise hiçbir güvenlik verisi sunulmamıştır. Gerekli testler yapılmamış, bitkinin bütünü için toksikoloji ve alerji testleri yapılmamış ve yapılan testler standartlara uygun olmamış ve varsayımlara dayanılmıştır. Tüm çalışmalar eski Yenilikçi Gıda Yönetmeliği uyarınca saydamlıktan uzak yürütülmüştür. Halbuki süreç saydam olmalı ve güvenlik hakkında çok çeşitli bilimsel görüşleri de içermelidir.

 Şimdi GDO’lu Bt11 Mısırı hayvan yemi için ithal edilmesini onaylayan Türk yetkililere sadece iki soru sormak istiyorum:

1) Sayın Yetkili, yukarda Bt11 Mısırının 2004 yılında AB’de hangi koşullarda onaylandığı açıklandı. AB ülkeleri kendilerini uçurumdan aşağıya atsalar, siz de atacak mısınız?

2) Sayın Yetkili, yeni yasalar baypas edilerek  ve hayvanlarda kullanımının dahi tam olarak güvenli olup olmadığı bilinmeden  onaylanmış bu GDO’lu ürün ile beslenen hayvanların etlerini yiyen, sütlerini içen Türk milletinin evlatlarının şimdi olmasa bile 5-10 nesil sonra, çaresi olmayacak şekilde hastalıklara yakalanması ya da yem amacıyla gelen ürünün herhangi bir şekilde izin dışı ekilmesi ve bundan ötürü sonu belirsiz çevre felaketlerine yol açması durumunda sizler hayatta olmayacaksınız ama torunlarınızın sizleri rahmetle anacağını düşünüyor musunuz?

 

Kaynaklar:

1) Friends of The Earth Europe (www.foeeurope.org)

2) Approval of Bt11 Maize Endangers Humans and Livestock, http://www.i-sis.org.uk/Bt11.php

Reklamlar
  1. Yorum bırakın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: